Yazılım Güncellemesi Sırasında Oluşan Sorunları Çözme
Bir Windows güncellemesinin yüzde 34'te üç saat takılı kalmasını izlemek gibi öğretici bir deneyim az bulunur. İlk seferinde paniğe kapılıp güç düğmesine bastım ve sistemi tamamen açılamaz hale getirdim. O günden sonra yazılım güncelleme sorunları karşısında acele etmeyi bıraktım, bunun yerine kendime küçük bir kontrol listesi çıkardım. Aşağıda yıllar içinde biriktirdiğim, hem masaüstü hem de telefon tarafında işe yarayan yaklaşımı paylaşıyorum.
Önce sorunun tipini anlayın
Güncelleme hataları genelde dört kategoriye giriyor: indirme aşamasında takılma, kurulum sırasında hata kodu, kurulum sonrası açılmama ve güncelleme sonrası performans/uyumluluk problemleri. Her biri farklı bir yoldan çözülüyor, bu yüzden ekranda gördüğünüz mesajı veya hata kodunu bir yere not etmenizi öneririm. Kod olmadan yapılan denemeler çoğu zaman zaman kaybı oluyor.
Adım adım çözüm yolu
- Sabredin, ama sınırsız değil. Bir güncelleme yüzde belli bir noktada duruyorsa arka planda hâlâ dosya yazıyor olabilir. Sabit disk ışığına veya Görev Yöneticisi'ndeki disk aktivitesine bakın. Tamamen hareketsiz kalan bir işlem için 45 dakika ile 1 saat arası beklemek makul; bunun ötesinde müdahale etmek mantıklı hale geliyor.
- Yeniden başlatın, ardından tekrar deneyin. Kulağa fazla basit geliyor ama güncelleme servislerinin çoğu takıldığında sadece temiz bir oturum istiyor. Zorla kapatma yerine, mümkünse "Yeniden başlat" seçeneğini kullanın. Bu bile çoğu geçici kilitlenmeyi çözüyor.
- Disk alanını kontrol edin. Büyük sürüm güncellemeleri için 20 GB civarı boş alan istemek abartı değil. Ben genelde geçici dosyaları temizleyip indirilenler klasörünü boşaltıyorum. Bilgisayarınızı hızlandırma konusunda uyguladığınız temizlik adımları burada da birebir işe yarıyor.
- İnternet bağlantısını sağlamlaştırın. Yarım inen bir güncelleme paketi, bozuk bir kurulum demek. Zayıf WiFi sinyali olan bir odada güncelleme başlatmak yerine kablo takmayı tercih ediyorum. Mobil cihazlarda ise sadece kararlı bir ağa bağlıyken güncelleme yapıyorum.
- Güncelleme önbelleğini temizleyin. Windows'ta Windows Update servisini durdurup SoftwareDistribution klasörünün içeriğini silmek, sonra servisi tekrar başlatmak klasik ama hâlâ en etkili yöntem. Android tarafında Google Play Hizmetleri ve sistem güncelleme uygulamasının önbelleğini temizlemek benzer sonucu veriyor.
- Dahili sorun gidericiyi çalıştırın. Windows'un güncelleme sorun gidericisi hafife alınıyor ama bozuk kayıt girdilerini ve durmuş servisleri sessizce onarıyor. Çalıştırdıktan sonra mutlaka yeniden başlatın.
- Sistem dosyalarını onarın. Yönetici yetkisiyle açtığınız komut satırında sfc /scannow, ardından gerekirse DISM ile görüntü onarımı yapmak, tekrar eden hata kodlarının büyük kısmını ortadan kaldırıyor. Bu iki komut benim ilk beş dakikada başvurduğum araçlar arasında.
- Antivirüs ve VPN'i geçici olarak devre dışı bırakın. Üçüncü parti güvenlik yazılımları, güncelleme dosyalarını şüpheli görüp karantinaya alabiliyor. Güncelleme süresince kapatıp sonra tekrar açmak güvenli bir denge.
- Manuel paket kurun. Otomatik mekanizma inatla hata veriyorsa, ilgili güncellemenin bağımsız kurulum paketini resmi katalogdan indirip elle çalıştırmak çoğu zaman sorunu bitiriyor. Hata kodunu not almanız burada işe yarıyor.
- Son çare: geri alma. Güncelleme sonrası sistem kararsızsa, kurulumu kaldırıp önceki sürüme dönün. Windows'ta bu pencere sınırlı bir süre açık kalıyor, o yüzden karar vermeyi geciktirmeyin.
Güncelleme sonrası kontrol listesi
Kurulum bittiğinde iş bitmiş sayılmaz. Ben şu üç şeye bakıyorum: sürücüler (özellikle ekran kartı ve ses), oturum açma bilgileri ve arka planda aniden artan kaynak kullanımı. Güncelleme sonrası ilk yarım saat boyunca sistem indeksleme yaptığı için yavaşlık normaldir; bir saat sonra hâlâ devam ediyorsa yeni kurulan bir sürücüde sorun olabilir.
Sık yapılan hatalar
- Yedek almadan başlamak. Yıllardır tekrar ettiğim tek kural bu. Harici diske ya da buluta alınmış bir kopya, en kötü senaryoyu basit bir zaman kaybına çeviriyor. Silinmiş dosyaları kurtarmaya çalışmak, önceden yedek almaktan her zaman daha yorucu.
- Güç kaynağını hesaba katmamak. Dizüstü bilgisayarı prize takmadan, telefonu yüzde 30 şarjla güncellemek risk almaktır. Kurulum ortasında kesilen güç, en sık karşılaştığım kalıcı hasar sebebi.
- Aynı işlemi defalarca tekrarlamak. Üç kez başarısız olan bir güncelleme dördüncüde kendiliğinden düzelmez. Üçüncü denemeden sonra hata koduna odaklanın.
- Tüm güncellemeleri aynı anda yığmak. Aylarca ertelenmiş güncellemeleri tek seferde kurmak, çakışma ihtimalini artırıyor. Küçük paketleri düzenli aralıklarla kurmak çok daha sorunsuz.
- Bilinmeyen kaynaklardan "onarım aracı" indirmek. Hata kodunu arattığınızda çıkan ücretli sihirli yazılımların büyük kısmı işe yaramıyor, bir kısmı zararlı. Resmi araçlar ve komut satırı fazlasıyla yeterli.
Özet
Yazılım güncelleme sorunları neredeyse her zaman şu beş sebepten birine bağlanıyor: yetersiz disk alanı, kesintili bağlantı, bozuk önbellek, hasarlı sistem dosyaları ve araya giren güvenlik yazılımı. Bu beş noktayı sırayla kontrol ettiğinizde çözüm oranı oldukça yüksek. Güncelleme öncesinde yedek almak