Chrome ve Firefox'ta Sekme Yönetimini Optimize Etme

Bir sabah bilgisayarımı açtığımda Chrome'un açılması tam kırk saniye sürmüştü. Sebep basitti: kapatmadığım 74 sekme, oturum geri yüklemede hep birlikte hayata dönmeye çalışıyordu. O günden sonra browser sekme yönetimi konusunda kendime birkaç kural koydum ve tarayıcı deneyimim tamamen değişti. Aşağıda yıllar içinde denediğim, işe yaramayanları eleyip kalanları anlatıyorum.

Neden sekmeler tarayıcıyı yavaşlatır?

Her sekme kendi süreç alanını, JavaScript motorunu ve bellek havuzunu taşır. Chrome sekme başına ayrı işlem açtığı için güvenlik kazanır ama RAM tüketimi artar. Firefox ise varsayılan olarak sınırlı sayıda içerik işlemi kullanır, sekmeleri bu işlemlere dağıtır; bu yüzden çok sekmede Chrome'a göre daha az bellek yer ama bir işlem takılırsa birden fazla sekme birlikte donabilir.

Asıl yük ise arka planda çalışan sekmelerden gelir. Sosyal medya akışları, canlı skor sayfaları, e-posta arayüzleri ve video oynatıcılar siz bakmasanız bile ağ isteği atmaya, zamanlayıcı çalıştırmaya devam eder. Yani sorun "sekme sayısı" değil, "aktif kalan sekme sayısı".

Adım adım sekme düzeni kurma

1. Önce mevcut kaosu boşaltın. Chrome'da açık sekmelerin tamamını seçip (ilk sekmeye tıklayıp Shift ile son sekmeye tıklayarak) sağ tuş menüsünden yer imlerine kaydedin ve "Okunacaklar" gibi tek bir klasöre atın. Firefox'ta aynı işlem "Tüm Sekmeleri Yer İmlerine Ekle" ile yapılır. Sonra hepsini kapatın. Bu ilk temizlik psikolojik olarak da rahatlatıcı; ben ayda bir tekrarlıyorum.

2. Sekme gruplarını öğrenin. Chrome'da bir sekmeye sağ tıklayıp "Sekmeyi gruba ekle" dediğinizde renkli ve isimli bir grup oluşuyor. Grup adına tıklayınca içindeki sekmeler katlanıyor, sekme çubuğunda tek bir renkli etiket kalıyor. Ben "İş", "Araştırma", "Alışveriş" diye üç grup tutuyorum. Firefox tarafında yerleşik gruplama yerine "Sekme Konteynerleri" var; bu özellik daha çok oturum ayrımı için, örneğin iki farklı hesapla aynı siteye aynı anda girmek için kullanışlı.

3. Kalıcı sekmeleri sabitleyin. Her gün açtığınız üç beş siteyi sağ tıklayıp "Sabitle" deyin. Sabitlenmiş sekmeler ikon boyutuna küçülür, sola yaslanır ve yanlışlıkla kapatılmaz. Benim sabitlerim takvim, e-posta ve müzik. Geri kalan her şey geçici kabul ediliyor.

4. Uyku (tab discard) özelliğini açın. Chrome'da adres çubuğuna chrome://settings/performance yazıp Bellek Tasarrufu'nu etkinleştirin; uzun süre dokunulmayan sekmeler bellekten boşaltılır, tıklayınca yeniden yüklenir. Firefox zaten düşük bellek durumunda otomatik boşaltma yapıyor, ancak about:config içindeki browser.tabs.unloadOnLowMemory değerinin açık olduğundan emin olun. Bir de "her zaman aktif kalsın" listesine bankacılık ya da form doldurduğunuz siteleri ekleyin, yoksa yazdıklarınız yeniden yüklemede uçabiliyor.

5. Klavye kısayollarını ezberleyin. Ctrl+W kapatır, Ctrl+Shift+T son kapattığınızı geri getirir, Ctrl+Tab sıradakine geçer, Ctrl+1 ile Ctrl+8 arası ilk sekmelere, Ctrl+9 son sekmeye atlar. Adres çubuğuna yazarken açık bir sekmede aynı adres varsa Chrome "Sekmeye geç" önerir; bunu kullanmaya başladığımdan beri aynı sayfanın üç kopyasını açmıyorum.

6. Oturum yöneticisi kullanın. Bir proje için on beş sekme açtıysanız hepsini kaydedip kapatmak, ertesi gün tek tıkla geri açmak mümkün. Chrome'un yerleşik "Sekme grubunu kaydet" özelliği çoğu ihtiyacı karşılıyor. Firefox'ta ise oturum yöneticisi eklentileriyle aynı sonucu alıyorum. Kritik nokta: kaydettikten sonra gerçekten kapatmak.

7. Dikey sekmelere şans verin. Yirmiden fazla sekmeyle çalışıyorsanız yatay çubukta başlıklar görünmez olur. Chrome'da dikey sekme eklentileri, Firefox'ta ise kenar çubuğu tabanlı çözümler sekme başlıklarını okunur tutuyor. Geniş ekran kullanıyorsanız ciddi fark yaratıyor.

8. Ayda bir eklenti denetimi yapın. Sekme yönetimi için kurduğunuz eklentinin kendisi bellek yiyorsa kazanç yok. Chrome'da Shift+Esc ile açılan görev yöneticisi hangi sekmenin ve hangi eklentinin ne kadar RAM ve CPU tükettiğini gösterir. Firefox'ta about:performance aynı işi görür. Ben burada listenin tepesine çıkan her şeyi sorguluyorum.

Sık yapılan hatalar

• Sekmeyi yer imi yerine hafıza olarak kullanmak. "Sonra okurum" diye açık bıraktığınız sekmeyi zaten okumuyorsunuz. Okuma listesi ya da yer imi klasörü aynı işi bellek harcamadan yapar.
• Oturumu her açılışta geri yükletmek. "Kaldığınız yerden devam edin" ayarı, kötü alışkanlıkları kalıcı hale getirir. Yeni sekme sayfasıyla başlamak, günü temiz açmanın en kolay yolu.
• Çok fazla pencereye yayılmak. Beş ayrı pencere, tek penceredeki elli sekmeden daha zor yönetilir; hangi pencerede ne olduğunu unutursunuz. Gruplar bu ihtiyacı zaten karşılıyor.
• Ses veren sekmeyi aramak. Chrome ve Firefox ses çıkaran sekmede hoparlör simgesi gösterir; simgeye tıklayarak susturabilirsiniz. Tüm sekmeleri tek tek gezmeye gerek yok.